CHÚA NHẬT TRUYỀN GIÁO
MỖI KITÔ HỮU LÀ MỘT NHÀ TRUYỀN GIÁO
NGAY TRONG MÔI TRƯỜNG MÌNH ĐANG SỐNG
(Bài suy tư về sứ mạng truyền giáo của Giáo hội hôm nay)
tu sĩ Anthony Nguyễn Chân Hồng. OH
Dẫn nhập: Một câu chuyện nhỏ, một sứ mạng lớn
Có một bà mẹ Công giáo suốt ngày tất bật với công việc nội trợ. Sáng lo bữa ăn cho chồng con, trưa dọn dẹp nhà cửa, chiều chăm sóc gia đình. Bà không có khả năng đi đến những vùng đất xa xôi để truyền giáo, cũng chẳng có điều kiện đứng trước đám đông để nói về Chúa. Nhưng mỗi ngày, khi công việc tạm xong, bà dành ít phút đến nhà thờ viếng Thánh Thể, lần chuỗi Mân Côi và cầu nguyện cho những nhà truyền giáo đang miệt mài loan báo Tin Mừng khắp nơi trên thế giới.
Cũng có một bệnh nhân nằm lâu ngày trên giường bệnh. Thân xác đau đớn, sức lực cạn dần, chẳng thể tham gia các sinh hoạt của giáo xứ. Thế nhưng, mỗi khi nhớ đến những người chưa nhận biết Chúa, những linh mục đang phục vụ nơi vùng sâu vùng xa, những người đang gặp khó khăn trên hành trình loan báo Tin Mừng, người bệnh ấy lại âm thầm dâng những đau đớn của mình lên Thiên Chúa, xin Người ban sức mạnh và lòng nhiệt thành cho các nhà truyền giáo.
Một người bận rộn với việc nhà, một người bị giới hạn trên giường bệnh. Cả hai đều không đi đến những miền đất xa xôi, nhưng vẫn có thể góp phần vào công cuộc truyền giáo của Giáo hội. Vậy ai mới thực sự là người truyền giáo? Phải chăng chỉ những ai đi xa, giảng hay, làm được những công việc lớn lao mới có thể loan báo Tin Mừng? Không! Truyền giáo trước hết không phải là làm những điều phi thường, nhưng là sống những điều bình thường bằng một tình yêu phi thường dành cho Thiên Chúa và tha nhân.
1. Truyền giáo là sứ mạng của toàn thể Giáo hội
Truyền giáo là sứ mạng Chúa Giêsu trao cho các môn đệ trước khi Người về trời: “Anh em hãy đi và làm cho muôn dân trở thành môn đệ” (Mt 28,19). Lời sai đi ấy không chỉ dành riêng cho các Tông đồ ngày xưa, cũng không chỉ dành cho các linh mục, tu sĩ hay những người chuyên trách công tác truyền giáo. Đó là lời mời gọi dành cho toàn thể Hội Thánh, cho mọi người đã lãnh nhận Bí tích Rửa tội. Giáo hội hiện diện giữa trần gian không phải chỉ để gìn giữ những sinh hoạt đạo đức cho riêng mình, nhưng còn để đem ánh sáng Tin Mừng đến với mọi người, đặc biệt những người chưa nhận biết Đức Kitô, những người nghèo khổ, bị bỏ rơi, đau yếu và những ai đang khao khát tình thương.
Ngày nay, Giáo hội hoàn vũ vẫn không ngừng thực hiện sứ mạng ấy qua các nhà truyền giáo, các linh mục, tu sĩ, giáo lý viên, các hoạt động bác ái, giáo dục, chăm sóc sức khỏe và phục vụ con người. Nhưng công cuộc truyền giáo sẽ không thể phát triển trọn vẹn nếu chỉ trông chờ vào một số người được trao những trách nhiệm đặc biệt. Một Giáo hội truyền giáo phải là một Giáo hội mà trong đó mỗi người đều ý thức mình được Chúa sai đi.
Tại Việt Nam, chúng ta có những giáo xứ đông đảo giáo dân, những cộng đoàn sống đức tin lâu đời, những người nhiệt thành tham gia phụng vụ và các hội đoàn. Đó là những hồng ân quý giá. Tuy nhiên, chúng ta còn được mời gọi đi xa hơn việc tham dự Thánh lễ, đọc kinh và giữ những bổn phận đạo đức của riêng mình. Chúng ta cần tự hỏi: Người ngoài Công giáo sống gần chúng ta có cảm nhận được tình yêu của Chúa qua cách chúng ta đối xử với họ không? Người nghèo có tìm được sự cảm thông nơi chúng ta không? Những người đang đau khổ có nhận được sự nâng đỡ từ cộng đoàn chúng ta không? Những người trẻ đang xa rời đời sống đức tin có tìm thấy nơi chúng ta một gương sáng đáng tin cậy không? Bởi lẽ, truyền giáo không chỉ là đưa người khác đến nhà thờ, mà trước hết là làm sao để họ nhận ra khuôn mặt yêu thương của Đức Kitô qua đời sống của chúng ta.
2. Ai cũng có thể truyền giáo, bất kể tuổi tác và hoàn cảnh
Điều đáng quý của sứ mạng truyền giáo là không ai bị loại trừ chỉ vì tuổi tác, nghề nghiệp, sức khỏe hay hoàn cảnh sống. Em bé có thể truyền giáo bằng sự thật thà, ngoan ngoãn, biết chia sẻ đồ chơi, giúp đỡ bạn bè và không bắt nạt những người yếu thế. Một em nhỏ biết xin lỗi khi làm sai, biết bênh vực bạn bị chế giễu, cũng đang làm cho tình yêu Tin Mừng trở nên gần gũi với những người chung quanh.
Người trẻ có thể truyền giáo bằng một đời sống trong sạch, trung thực, có trách nhiệm, biết sử dụng mạng xã hội để lan tỏa những điều tốt đẹp thay vì xúc phạm, chia rẽ hay phổ biến những nội dung độc hại. Trong môi trường học tập, làm việc và không gian mạng, người trẻ có thể trở thành chứng nhân của sự thật, lòng nhân ái và niềm hy vọng.
Người cha, người mẹ có thể truyền giáo ngay trong gia đình. Một người cha biết sống trách nhiệm, một người mẹ biết nhẫn nại yêu thương, vợ chồng biết tha thứ, cha mẹ biết giáo dục con cái bằng gương sáng thay vì chỉ bằng lời la mắng, tất cả đang góp phần xây dựng một mái ấm thấm đượm tinh thần Tin Mừng.
Người nội trợ cũng là nhà truyền giáo. Nấu một bữa cơm với tình yêu, chăm sóc cha mẹ già, dạy con cầu nguyện, thăm hỏi một người hàng xóm đau yếu, dành thời gian viếng Thánh Thể và cầu nguyện cho những người chưa nhận biết Chúa: những việc nhỏ bé ấy có thể trở thành những đóng góp âm thầm nhưng quý giá cho sứ mạng của Giáo hội.
Người công nhân, người buôn bán, viên chức, bác sĩ, giáo viên và người lao động có thể truyền giáo bằng sự ngay thẳng trong công việc, không gian lận, không bóc lột người khác, không lợi dụng hoàn cảnh khó khăn của người nghèo, biết tôn trọng phẩm giá mỗi người và làm việc với tinh thần phục vụ.
Người cao tuổi có thể truyền giáo bằng đời sống cầu nguyện, kinh nghiệm đức tin, lời khuyên khôn ngoan và sự hòa giải trong gia đình. Một cụ già biết nhường nhịn, không gieo rắc bất hòa, luôn cầu chúc điều tốt lành cho con cháu có thể để lại một di sản đức tin quý giá hơn nhiều tài sản vật chất.
Người bệnh nhân cũng có thể truyền giáo. Khi sức khỏe không còn cho phép phục vụ bằng đôi tay, họ vẫn có thể phục vụ bằng lời cầu nguyện, sự kiên nhẫn, lòng tín thác và việc dâng những đau khổ của mình kết hợp với Đức Kitô. Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa là bệnh nhân phải che giấu nỗi đau hay từ chối chăm sóc y tế. Chính việc đón nhận sự trợ giúp, biết cảm ơn người chăm sóc và giữ vững niềm hy vọng giữa thử thách cũng có thể trở thành một chứng tá đức tin.
Thánh Têrêsa Hài Đồng Giêsu, dù sống trong đan viện và không trực tiếp đi đến các miền truyền giáo, vẫn được Giáo hội tôn nhận là bổn mạng các xứ truyền giáo, bởi đời sống cầu nguyện và tình yêu của ngài dành cho các linh hồn. Điều ấy nhắc chúng ta rằng: không phải ai cũng có thể đi xa, nhưng ai cũng có thể yêu thương; không phải ai cũng có thể giảng thuyết, nhưng ai cũng có thể làm chứng cho Tin Mừng.
3. Ba con đường truyền giáo thiết thực trong đời sống hôm nay
- Thứ nhất, truyền giáo bằng lời cầu nguyện và hy sinh
Cầu nguyện không phải là trốn tránh trách nhiệm, nhưng là đặt công cuộc truyền giáo trong bàn tay Thiên Chúa. Những hoạt động bên ngoài cần thiết, nhưng cũng cần được nâng đỡ bởi đời sống nội tâm, lòng tín thác và sự hy sinh. Một bà mẹ có thể dành mười phút cầu nguyện mỗi ngày cho con cái, cho những người chưa nhận biết Chúa và cho các nhà truyền giáo. Một cụ già có thể lần chuỗi Mân Côi để cầu cho hòa bình và sự hiệp nhất. Một bệnh nhân có thể dâng những đau đớn của mình để cầu xin Chúa nâng đỡ những người đang phục vụ Tin Mừng.
Một giáo dân không thể đóng góp nhiều tiền của vẫn có thể đóng góp bằng lời cầu nguyện chân thành. Một người không thể đi xa vẫn có thể nâng đỡ những người đang lên đường. Tuy nhiên, cầu nguyện phải dẫn chúng ta đến tình yêu cụ thể. Nếu chúng ta cầu cho người nghèo mà không bao giờ muốn giúp đỡ họ trong khả năng của mình, cầu cho người đau yếu mà không bao giờ thăm hỏi họ, thì đời sống cầu nguyện vẫn cần được thanh luyện và trưởng thành hơn.
- Thứ hai, truyền giáo bằng tình yêu thương và sự hiệp nhất
Chúa Giêsu đã dạy: “Người ta cứ dấu này mà nhận biết anh em là môn đệ Thầy: là anh em có lòng yêu thương nhau” (Ga 13,35). Đây là một trong những chứng tá mạnh mẽ nhất của người Kitô hữu. Một người siêng năng đọc kinh nhưng lại thường xuyên nói xấu, gây chia rẽ, tranh giành quyền lợi, xúc phạm người nghèo hoặc thiếu công bằng trong công việc sẽ làm cho người khác khó nhận ra Tin Mừng. Ngược lại, một người biết giữ lời hứa, biết xin lỗi, biết tha thứ, biết tôn trọng người khác và sẵn sàng giúp đỡ người gặp khó khăn đang âm thầm giới thiệu Đức Kitô cho thế giới.
Trong các giáo xứ Việt Nam hôm nay, chúng ta cần đặc biệt quan tâm đến điều này. Những sinh hoạt phụng vụ long trọng, những hội đoàn đông đảo, những công trình nhà thờ đẹp đẽ đều có giá trị riêng. Nhưng nếu trong cộng đoàn vẫn tồn tại sự ganh tị, bè phái, nói hành, thiếu tôn trọng nhau hay thờ ơ trước những gia đình khó khăn, thì chứng tá truyền giáo sẽ bị suy yếu. Một cộng đoàn biết yêu thương nhau chính là một lời loan báo Tin Mừng không cần nhiều diễn từ. Đôi khi, một người chưa sẵn sàng nghe chúng ta nói về Chúa, nhưng họ có thể bắt đầu tìm hiểu đạo Công giáo khi nhận thấy người hàng xóm Công giáo luôn sống tử tế, một gia đình Công giáo luôn biết quan tâm, hay một cộng đoàn Công giáo luôn mở rộng vòng tay với người đau khổ.
- Thứ ba, truyền giáo bằng đời sống có trách nhiệm giữa xã hội
Truyền giáo không chỉ diễn ra trong nhà thờ. Truyền giáo còn diễn ra trong gia đình, trường học, bệnh viện, nhà máy, công sở, khu phố và trên các phương tiện truyền thông. Người Công giáo được mời gọi xây dựng một xã hội công bằng hơn, nhân ái hơn và tôn trọng phẩm giá con người hơn. Điều đó thể hiện qua những việc rất thực tế: không gian lận khi buôn bán, không làm hàng giả, không đưa tin sai sự thật, không xúc phạm người khác trên mạng xã hội, không thờ ơ trước bạo lực, không xả rác bừa bãi, biết bảo vệ môi trường, quan tâm đến người nghèo và bảo vệ sự sống con người.
Tại những khu dân cư, khu công nghiệp và đô thị đang phát triển ở Việt Nam, người Kitô hữu có thể trở thành nhịp cầu hiệp thông bằng cách sống hòa thuận với hàng xóm, dù họ khác niềm tin; tham gia các hoạt động thiện nguyện; giúp đỡ người lao động gặp khó khăn; chăm sóc những người neo đơn và góp phần xây dựng môi trường sống sạch đẹp.
Chúng ta không thể chỉ nói rằng Thiên Chúa là tình yêu mà lại thờ ơ trước nỗi đau của người bên cạnh. Chúng ta cũng không thể nói mình yêu mến Đấng Tạo Hóa mà lại vô trách nhiệm với công trình sáng tạo của Người. Loan báo Tin Mừng là làm chứng cho một Thiên Chúa yêu thương con người và mời gọi con người sống có trách nhiệm với nhau, với xã hội và với thế giới được trao phó cho mình.
4. Truyền giáo không phải là việc của ngày mai, nhưng là bổn phận của hôm nay
Một trong những trở ngại của công cuộc truyền giáo là chúng ta thường nghĩ rằng phải có điều kiện thuận lợi mới có thể bắt đầu. Người trẻ nghĩ rằng khi trưởng thành mới phục vụ. Người bận rộn nghĩ rằng khi rảnh rỗi mới cầu nguyện. Người nghèo nghĩ rằng khi có tiền mới làm việc bác ái. Người bệnh nghĩ rằng khi khỏe mạnh mới có thể góp phần vào công việc của Giáo hội. Nhưng Tin Mừng mời gọi chúng ta bắt đầu ngay từ hoàn cảnh hiện tại. Không cần chờ đến khi có nhiều tiền mới chia sẻ; hãy bắt đầu bằng một chút lòng quảng đại. Không cần chờ đến khi có khả năng giảng thuyết mới loan báo Tin Mừng; hãy bắt đầu bằng một lời nói chân thành. Không cần chờ đến khi có sức khỏe hoàn hảo mới phục vụ; hãy bắt đầu bằng điều mình có thể làm hôm nay.
Một em bé có thể làm chứng cho Chúa bằng sự thật thà. Một người nội trợ có thể làm chứng bằng tình yêu gia đình. Một công nhân có thể làm chứng bằng sự trung thực. Một người cao tuổi có thể làm chứng bằng lời cầu nguyện. Một bệnh nhân có thể làm chứng bằng niềm hy vọng. Một linh mục có thể làm chứng bằng đời sống mục tử tận tụy. Một tu sĩ có thể làm chứng bằng sự hiến dâng. Một giáo dân có thể làm chứng bằng trách nhiệm trong môi trường nghề nghiệp và xã hội. Mỗi người một hoàn cảnh, mỗi người một khả năng, nhưng tất cả cùng hướng về một sứ mạng: làm cho Đức Kitô được nhận biết, được yêu mến và được đón nhận qua chính đời sống của mình.
Chúng ta cũng cần nhớ rằng truyền giáo không phải là ép buộc người khác theo đạo, cũng không phải là dùng việc bác ái để đổi lấy sự gia nhập Giáo hội. Người Kitô hữu được mời gọi làm chứng bằng tình yêu, tôn trọng tự do và phẩm giá của mỗi người, kiên nhẫn đối thoại và sẵn sàng phục vụ mà không tính toán. Bởi lẽ, chúng ta không truyền giáo để tìm vinh quang cho bản thân, nhưng để danh Chúa được cả sáng và tình yêu của Người được lan tỏa đến mọi người.
Kết luận: Xin đừng để ai nghĩ mình vô ích trong sứ mạng truyền giáo
Nếu hôm nay có ai đó nghĩ rằng mình già yếu nên không còn ích lợi cho Giáo hội, xin hãy nhớ rằng lời cầu nguyện của mình vẫn có thể trở thành một món quà quý giá. Nếu có ai nghĩ rằng mình nghèo khó nên không thể truyền giáo, xin hãy nhớ rằng một nghĩa cử yêu thương đôi khi quý hơn một món quà lớn lao. Nếu có ai nghĩ rằng mình không biết ăn nói, không có khả năng giảng dạy, xin hãy nhớ rằng một đời sống trung thực, hiền lành và quảng đại có thể nói với người khác về Chúa mạnh mẽ hơn nhiều lời nói. Nếu có ai đang nằm trên giường bệnh, xin đừng nghĩ rằng mình bị đứng ngoài sứ mạng của Giáo hội. Trong sự kết hợp với Đức Kitô, lời cầu nguyện, lòng tín thác và những việc yêu thương trong khả năng của mình vẫn có thể trở thành chứng tá đức tin.
Và nếu có ai đang khỏe mạnh, đang có thời giờ, có sức lực, có kiến thức và có điều kiện phục vụ, xin đừng trì hoãn sứ mạng của mình. Hãy tự hỏi mỗi ngày: Tôi có thể làm gì để người khác nhận ra tình yêu của Chúa qua tôi? Trong gia đình tôi, có ai đang cần được cảm thông? Trong giáo xứ tôi, có ai đang cô đơn? Trong khu phố tôi, có ai đang gặp khó khăn? Trong môi trường làm việc của tôi, có điều gì tôi cần thay đổi để sống đúng với Tin Mừng hơn? Đừng nghĩ rằng chỉ những việc lớn lao mới làm nên công cuộc truyền giáo. Một lời an ủi, một lần thăm viếng, một việc làm công bằng, một lời cầu nguyện âm thầm, một sự tha thứ chân thành, tất cả đều có thể trở thành những hạt giống Tin Mừng.
Giáo hội không chỉ cần những người nói về Chúa, nhưng cần những người làm cho người khác nhận ra Chúa qua đời sống của mình. Giáo hội không chỉ cần những người lên đường đến những miền đất xa xôi, nhưng cần những người biết làm cho môi trường mình đang sống trở thành nơi tình yêu Thiên Chúa được hiện diện. Xin cho mỗi người chúng ta, từ em bé đến cụ già, từ người nội trợ đến người công nhân, từ người khỏe mạnh đến người đau yếu, đều ý thức rằng mình có một vị trí trong sứ mạng truyền giáo của Giáo hội. Và xin cho mỗi gia đình, mỗi hội đoàn, mỗi giáo xứ trở thành một cộng đoàn truyền giáo bằng cầu nguyện, hy sinh, yêu thương, hiệp nhất và phục vụ. Để rồi, dù chúng ta đang ở đâu, làm công việc gì, sống trong hoàn cảnh nào, cuộc đời chúng ta vẫn có thể trở thành một lời chứng sống động cho Tin Mừng Đức Kitô.
Lạy Chúa Giêsu, xin đừng để chúng con chỉ là những người nghe và giữ Tin Mừng cho riêng mình, nhưng xin biến chúng con thành những chứng nhân biết đem Tin Mừng đến cho mọi người. Xin dạy chúng con biết truyền giáo bằng lời cầu nguyện, bằng sự hy sinh, bằng tình yêu thương và bằng những việc làm cụ thể mỗi ngày. Xin cho chúng con hiểu rằng không ai quá nhỏ bé để phục vụ Chúa, không ai quá yếu đuối để yêu thương và không ai bị loại trừ khỏi sứ mạng loan báo Tin Mừng. Amen.
Tu viện Thánh Giuse
Chúa nhật Truyền giáo - Tháng 10/ 2026