HÃY BẺ RA
(Lc 9,11b-17)
Trên thế giới ngày hôm nay đang xảy ra 2 sự kiện rất thời sự, nhưng cũng rất bi thảm và chua cay. Đó là cảnh một số người dư tiền thừa của, ăn uống linh đình. Bên cạnh đó, một thảm cảnh trái ngược khác, đó là hàng triệu người thiếu ăn, hay không có gì để ăn. Ngay hôm nay đây, có những vùng rộng lớn trên thế giới như Phi Châu đang thiếu ăn, bên cạnh những người khác đang phung phí tiền của một cách phi nhân. Ăn uống thỏa thuê, ăn chọ bội thực, ăn quá mà chết, và người ta đã chết vì ăn quá no cũng như biết bao nhiêu người khác đã chết vì không có gì để ăn! Trong hai thực trạng bi thảm đó, có chung cùng một hậu quả đó là cái chết. No quá mà chết. Đói quá mà chết. Tại sao lai chết? Vì hai nhu cầu không được đáp ứng: nhu cầu thứ nhất, người ta muốn biết sống để làm gì? Tại sao lại sống? Vì thấy cuộc đời quá phi lý, nên người ta ăn để mà chết, Nhu cầu thứ hai, người ta muốn có cái gì ăn để sống. Sống bằng cái gì? Câu hỏi nầy lệ thuộc hoàn toàn vào câu hỏi thứ nhất: sống để làm gì? Qua Bí tích Thánh Thể, Chúa Giêsu trả lời: người ta sống với nhau và chia sẻ với nhau. Thánh Thể Chúa ban cho chúng ta để thúc đẩy chúng ta chia sẻ tình yêu với anh em của mình.
Nếu chúng ta thực hiện được điều nầy là giải quyết được nạn đói trên thế giới. Trong thư gửi tín hữu Côrintô, Thánh Phaolô vừa cho chúng ta một chứng cớ rất xa xưa về Bí tích Thánh Thể, “Bữa tiệc của Chúa”. Bốn sách Tin Mừng cũng ghi lại những nét chính yếu về Bữa Tiệc nầy. Các tín hữu Côrintô vẫn hội họp nhau để cử hành “Bữa tiệc của Chúa”, Nhưng Thánh Phaolô thấy chẳng có vẻ gì là “Tiệc của Chúa” cả. Gần giống các bữa tiệc tôn giáo của dân ngoại, bởi vì ai đến dự cũng đem phần ăn riêng của nhà mình đến. Người có nhiều thì ngồi chung với nhau ăn nhậu say sưa thoải mái, bên cạnh đó những người nghèo hơn đem theo phần ăn ít ỏi hay chẳng có gì, ôm bụng đói meo ngồi chờ… Người ta chỉ mươn “Nhà của Chúa” để đem đồ ăn của “nhà mình” đến ăn nhậu. Người ta lợi dụng buổi lễ tôn giáo để ăn uống chứ không cử hành “Bữa ăn tối của Chúa” nữa. Vì vậy, để sửa dạy giáo dân của ngài, thánh Phaolô phải nhắc lại thế nào là “bữa ăn” đích thực của Chúa. Ngài làm cho họ nhớ lại điều ngài đã nhận được nơi Chúa Giêsu để truyền lại cho tín hữu, đó là:
Trong đêm bị nộp, Chúa Giêsu đã cầm lấy bánh và tạ ơn xong, Ngài đã bẻ ra trao cho các môn đệ mà nói: “Nầy là Mình Thấy sẽ bị nộp vì anh em”. Cũng vậy, sau khi dùng bữa tối, Chúa Giêsu cầm chén rượu trao cho các ông mà nói: “Chén này là Giao Ước mới trong Máu Thầy. Anh em hãy làm lại việc nầy mỗi khi uống mà nhớ đến Thầy”. Chỉ trong mấy câu vắn tắt, Thánh Phaolô đã thuật lại tất cả sự thật. Ngài nói rõ việc đó xảy ra trong đêm Chúa Giêsu bị nộp. Cho nên việc ban bánh rượu nầy cho các môn đệ gắn liền với cuộc khổ nạn của Chúa Giêsu. Và “Bữa ăn của Chúa” luôn luôn mang sắc thái của Bữa Tiệc Ly cũng là Bữa Tiệc Vượt Qua của người Do Thái.
Trong Bữa Tiệc Vượt Qua nầy, việc giết một con chiên để lấy máu bôi lên cửa là việc cốt yếu. Vậy mà khi chia bánh rượu cho môn đệ, CGS lại nói: “Đây là Mình Ngài sẽ bị nộp và đây là Máu Ngài sẽ đổ ra”. Rõ ràng CGS đã tự coi, tự biến mình nên Chiên Vượt Qua để đem đến ơn cứu độ mà các tiên tri từng loan báo. Ngài đã thay thế Bữa Tiệc Vượt Qua của người Do Thái bằng Bữa Tiệc của Người hôm nay. Vậy mà giáo dân Cr đâu có làm như vậy. Thánh Phaolô phải bảo họ: “Mỗi lần anh em ăn bánh và uống chén nầy, anh em loan báo cái chết của Chúa cho đến khi Ngài trở lại. Anh em làm bất xứng thì sẽ mắc tội đối với Mình và Máu Chúa”. Những lời nầy tuyên bố rõ ràng có sự hiện diện của Chúa nơi Thánh Thể.
Bánh và rượu đã trở nên Mình và Máu Chúa. Nhưng mục đích của Thánh Phaolô không phải chỉ nói đến sự hiện diện của Chúa nơi Thánh Thể mà còn khuyên chúng ta vì tính chất linh thiêng của bữa ăn như vậy, nên phải cử hành Tiệc Thánh để gia tăng tình yêu: Bữa ăn của Chúa phải là bữa ăn huynh đệ. Đây mới là ý nghĩa của bài Tin Mừng chúng ta vừa nghe: Trước khi làm phép lạ nhân bánh ra nhiều để nuôi 5.000 người ăn, chưa kể đàn bà và trẻ em, Chúa Giêsu bảo các tông đồ: “Anh em hãy cho họ ăn đi!”. Các ông ngạc nhiên, lúng túng và bắt đầu tính toán: chúng ta chỉ có năm cái bánh và hai con cá; hay là phải đi mua thức ăn cho cả đám đông nầy?
Làm sao nuôi nổi tới năm ngàn đàn ông, còn đàn bà và trẻ em chưa kể? Chỉ mua bánh cũng phải tốn ít ra là 200 đồng. Nhưng mua ở đây vì đây là hoang địa? Chính Philiphê là người đang cố tìm câu trả lời. Các ông định giải tán dân chúng để họ tự tìm lấy thức ăn và chỗ ở cho yên chuyện, vì trời sắp tối rồi. Thấy các ông thú nhận sự bất lực của mình, Chúa Giêsu bảo các ông chia đám đông thành từng tổ 50 người. Rồi Ngài lại cầm lấy bánh và cá, chúc tụng Chúa, bẻ ra và trao cho các ông đem phân phát cho dân chúng. Tất cả mọi người đều được ăn no và cuối cùng còn thu lại được 12 thúng bánh vụn. Những điều đó đáng chúng ta suy nghĩ. Trong Bàn Tiệc Thánh Thể, Chúa muốn chúng ta phải biết nghĩ đến nhu cầu cảu anh em. Có thể chúng ta bất lực, nhưng Chúa sẽ giúp.
Máu Thịt Ngài, Ngài còn trao cho chúng ta để chia sẻ huống nữa là của cải vật chất và tài năng tự nhiên mà Chúa đã đặt trong tay mỗi người chúng ta. Chúng ta sợ mất mát thiệt thòi sao, khi thấy cuối cùng còn thu lại được mười hai thúng bánh dư thừa? Vì vậy, hôm nay chúng ta phải đi từ bàn tiệc của Chúa đến bàn ăn của anh em; đi từ chia sẻ Mình Thánh Chúa đến chia sẻ tình hiệp thông bác ái huynh đệ trong việc xây dựng đời sống cụ thể: cơm ăn, áo mặc, nhà ở… cho mọi người. Chắc chắn Giáo Hội ban đầu đã hiểu rằng bàn tiệc của Chúa cũng phải là bàn tiệc huynh đệ, nên khi cử hành Mầu nhiệm Thánh Thể, Giáo Hội cũng tổ chức việc chia sẻ nâng đỡ đời sống vật chất. Giáo Hội Côrintô đã quên việc hiệp thông huynh đệ trong Bữa Tiệc Thánh Thể, nên Thánh Phaolô đã khiển trách họ nặng nề: “Họ vẫn chia rẽ nhau, vẫn không chia sẻ cho nhau; người giàu thì ăn uống no say, còn người nghèo thì ôm bụng đói meo ngồi chờ”. Người ta phải sống với nhau và chia sẻ cho nhau.
Chúng ta sốt sắng dự lễ, rước lễ, tôn thờ Thánh Thể, nhưng chúng ta có biết chia sẻ với nhau một cách thực tế không, để trên thế giới ngày nay không một ai phải thiếu thốn quá, đang khi những người khác thì no đầy; để không còn xảy ra thảm cảnh những người chết vì bội thực bên cạnh những người chết vì không có gì để ăn! Nơi Bàn Thánh chúng ta được nuôi dưỡng bằng sự sống của Chúa. Sự sống mới nầy phải đưa chúng ta đến với anh em và chia sẻ với anh em. Các bí tích không phải là những phương tiện để chúng ta được cứu sống mà còn để chúng ta thành những người đi cứu hộ kẻ khác nữa. Bởi đó, tất cả những gì làm cho mọi người liên kết, hoà hợp, yêu thương nhau phải thúc đẩy chúng ta không ngừng. Chúa Giêsu đã không chết vì hận thù, nhưng Ngài chết vì tình yêu, thì trong Bữa Tiệc Thánh Thể nầy Chúa Giêsu cũng muốn dạy chúng ta phải biết sống và chết vì tình yêu như Ngài. Amen.
2. MANNA MỚI
"Này là bánh từ trời xuống, không phải như tổ tiên các ông đã ăn manna và đã chết. ai ăn bánh này sẽ được sống muôn đời"
Thánh Thể là Man-na mới của Giao Ước Mới với Ít-ra-en Mới
Trong cuộc Xh từ Ai-cập xuyên qua sa mạc khô cằn và nóng cháy hướng về miền đất hứa, dân Ít-ra-en đã gặp phải những đe dọa nghiêm trọng đến sự sống. Họ thiếu nước uống lẫn lương thực. Và giữa cơn khốn khó ấy, họ chẳng biết trông cậy vào ai khác ngoài Gia-vê Thiên Chúa, Ðấng đã ký kết giao ước và đã luôn trung tín với họ. Thiên Chúa đã ban cho họ nước mát cũng như đã ban cho họ man-na là một thứ của ăn lạ mà chính họ cũng như cha ông họ chưa bao giờ biết tới. Nhờ có nước và man-na Thiên Chúa ban, mà họ có đủ sức tiếp tục cuộc hành trình. Nhận man-na mỗi buổi sáng, người Ít-ra-en ý thức rằng, cuộc sống của họ tùy thuộc vào Thiên Chúa. Họ cũng hiểu ra rằng con người sống không phải chỉ nhờ cơm bánh mà còn nhờ vào Lời Hằng Sống của Thiên Chúa. ÐGS đã dựa vào kinh nghiệm độc đáo ấy của dân, mà nói về Thánh Thể. Thánh Thể là Man-na mới cho một giai đoạn mới của lịch sử là Giao Ước Mới. Man-na cũ nuôi dân qua sa mạc. Man-na mới nuôi người tín hữu trong cuộc lữ hành về Quê Trời. Man-na cũ là một loại thức ăn nuôi dưỡng thể xác. Man-na mới là lương thực thiêng liêng, nuôi dưỡng đời sống tâm linh. Man-na cũ là lương thực chóng hư. Man-na mới là lương thực trường tồn.
Thánh Thể là sự thể hiện Tình Yêu và Quyền Năng của Con Một Thiên Chúa làm người.
Nếu chỉ vì yêu thương và trung tín với dân riêng mà Thiên Chúa đã ban man-na để cho họ khỏi bị đói trong sa mạc. Thì cũng chỉ vì yêu thương và trung tín với dân được tuyển chọn trong Giao Ước mới mà Ðức Giê-su ban Mình Máu mình cho chúng ta. Trước hết và trên hết, Thánh Thể là sự kỳ diệu của Tình Yêu Con Một Thiên Chúa làm người, một Tình Yêu đầy quyền năng và sáng tạo. Khi nghe Ðức Giê-su công bố về ý định thiết lập Thánh Thể, người Do-thái rất có lý khi nêu thắc mắc trong sự kinh ngạc tột cùng: "làm sao ông này có thể cho chúng ta ăn thịt ông ta được ? - làm sao ông này có thể cho chúng ta uống máu ông ta được ?" Ðức Giê-su đã làm được điều mà con người không thể làm được. Ðức Giê-su đã làm được điều mà con người không thể nghĩ ra được. Tình Yêu và Quyền Năng làm nên Phép Thánh Thể. Vì thế, khi rước Mình và Máu Ðức Giê-su là chúng ta đón nhận Tình Yêu và Quyền Năng của Người, để Tình Yêu và Quyền Năng ấy biến đổi chúng ta! Chúng ta thử suy nghĩ và tự hỏi: tại sao tôi đã Rước Lễ không biết bao nhiêu lần mà đời sống của tôi không thay đổi được bao nhiêu, mà "vẫn như cũ": hẹp hòi, ích kỷ, ươn lười, biếng nhác, đắm say tội lỗi, ghen tương, đố kỵ người khác ? Nhưng chúng ta không chỉ đón nhận Tình Yêu và Quyền Năng của Thiên Chúa cho riêng chúng ta và "nhốt chặt" Tình Yêu và Quyền Năng ấy nơi chúng ta. Chúng ta phải sống Tình Yêu và Quyền Năng ấy trong đời sống thường ngày của mình, bằng cách làm cho Tình Yêu ấy lan tỏa ra chung quanh và làm cho Quyền Năng thần linh ấy tác động trên những người mà chúng ta gặp gỡ tiếp xúc, trên các thực tại trần thế mà chúng ta đụng tới.
Thánh Thể làm nên cộng đoàn hiệp nhất những người cùng ăn một Bánh và uống một Chén.
Bài đọc II, Thánh Phaolô quả quyết: "Bởi vì chỉ có một tấm Bánh, và tất cả chúng ta chia sẻ cùng một Bánh ấy, nên tuy nhiều người, chúng ta cũng chỉ là một thân thể." Hệ quả đương nhiên của Bí tích Thánh Thể là hiệp thông, là sự đoàn kết yêu thương gắn bó giữa những người cùng rước Mình và Máu Ðức Ki-tô. Vì thế mỗi hội đoàn Giáo dân, mỗi cộng đoàn Dòng tu, mỗi Giáo xứ, mỗi Giáo phận phải là một cộng đoàn làm nổi bật sự "đồng tâm nhất trí" giữa những con người rất khác nhau xét về mặt tự nhiên. Ðối chiếu với thực tế, chúng ta phải thừa nhận rằng, Rước Lễ thì dễ, nhưng thực hiện "đòi hỏi hiệp nhất" của Thánh Thể là một việc vô cùng khó. Không phải vì khó mà chúng ta nghĩ sai rằng Thiên Chúa đòi hỏi ở chúng ta điều mà chúng ta không thể làm được. Thật ra, thì việc chúng ra cần làm là ý thức đòi hỏi ấy mỗi khi đến gần Bàn Thánh và khẩn khoản nài xin Chúa Giê-su Thánh Thể thực hiện sự hiệp nhất giữa những con cái Chúa.
Thánh Thể còn là sự thể hiện một Tình Yêu Chia Sẻ của những người đã được ăn Bánh và uống Chén của Chúa Ki-tô.
Thánh Thể không chỉ là sự thể hiện Tình Yêu và Quyền Năng của Thiên Chúa làm người, cũng không chỉ là nguyên lý tạo nên một cộng đoàn hiệp nhất giữa những người cùng ăn một Bánh và cùng uống một Chén, mà còn là sự thể hiện một Tình Yêu Chia Sẻ của những người tín hữu. Chia sẻ tất cả những ân phúc mà chúng ta đã nhận được từ nơi Chúa, cách trực tiếp hay gián tiếp. Chia sẻ với hết mọi người, nhất là với những người nghèo sống chung quanh. Sách GLHTCG viết: "Bí Tích Thánh Thể đòi buộc chúng ta phải chăm sóc người nghèo. Ðể thực sự lãnh nhận Mình và Máu Ðức Ki-tô đã phó nộp vì chúng ta, chúng ta phải nhận ra Người trong những người nghèo nàn nhất, những anh em của Người." Thánh Gio-an Kim Khẩu đã giảng dạy như sau: "Anh chị em rước Mình Thánh Chúa, thế mà Anh chị em đã không nhận ra người anh em của mình. Anh chị em đã hạ giá Bàn Tiệc Thánh, khi những người được Thiên Chúa coi là xứng đáng tham dự Tiệc Thánh, lại bị Anh em coi là không xứng đáng chia sẻ cơm áo với Anh em. Thiên Chúa đã giải thoát Anh em khỏi mọi tội lỗi và mời vào bàn tiệc mà Anh em đã không tỏ ra nhân từ hơn chút nào" Rõ ràng một tâm hồn và cách sống ích kỷ, thủ đắc cá nhân, không chịu chia sớt những gì mình có cho kẻ túng thiếu hơn mình, không phù hợp với Thánh Thể là lễ vật tự hiến của một Tình Yêu cho đi, không biết tính toán thiệt hơn.
Lạy Chúa Giê-su Thánh Thể, chúng con cảm tạ Chúa đã trao ban chính Thịt Máu Chúa làm của ăn của uống cho chúng con. Xin giúp chúng con nhận ra Tình Yêu và Quyền Năng của Chúa. Xin Chúa liên kết chúng con với các chi thể khác thành một Tấm Bánh và một Chén Rượu của Chúa. Chúng con ước ao trở thành những mẩu bánh nhỏ được ăn, những ly rượu ngon được uống, để được giống như chính Chúa và để người khác được no say và hạnh phúc trường sinh. Amen.
Tu sĩ Linh mục Anton Nguyễn Chân Hồng, OH.