ƠN GỌI THỪA SAI CỦA NGƯỜI TU SĨ GIỮA NGƯỜI BỆNH
Tu sĩ Antôn Nguyễn Chân Hồng. OH
Dòng Trợ Thế Thánh Gioan Thiên Chúa
Từ lâu trong truyền thống Giáo Hội, khi nói đến “ơn gọi thừa sai”, người ta thường nghĩ ngay đến các linh mục hay những nhà truyền giáo rao giảng Tin Mừng ở những nơi xa xôi hẻo lánh. Thế nhưng, giữa lòng đời hôm nay vẫn có một “vùng truyền giáo” đặc biệt mà ít ai để ý: đó chính là môi trường bệnh viện, phòng bệnh và giường bệnh, nơi đó con người đối diện với nỗi đau thể xác, sự cô đơn tinh thần và những câu hỏi tận căn về sự sống và cái chết. Ở đó, âm thầm và kiên trì của các tu sĩ thuộc các hội dòng phục vụ bệnh nhân nói chung; cách riêng Hội Dòng Trợ Thế Thánh Gioan Thiên Chúa.
Họ không lên bục giảng hay đi đây đó để rao giảng, nhưng hiện diện bằng bàn tay chăm sóc, ánh mắt cảm thông, với lời cầu nguyện nhỏ nhẹ và trái tim của người mục tử. Chính nơi đây, ơn gọi thừa sai của người tu sĩ bừng sáng lên không phải bằng những bài thuyết giảng hùng hồn, nhưng bằng những hành động âm thầm mà hiệu quả lạ thường, nhằm giúp nhiều bệnh nhân “chạm gặp lòng thương xót Chúa”, hồi tâm, và trở về với Hội Thánh[1].
Từ những thực tế cảm động trên, bài viết này xin chia sẻ đôi nét về ơn gọi thừa sai đặc biệt của người tu sĩ Dòng Trợ Thế Thánh Gioan Thiên Chúa trong môi trường bệnh viện qua các điểm chính như sau: (1) Ý nghĩa và nền tảng Kinh Thánh – Giáo huấn của sứ vụ thừa sai giữa người bệnh; (2) Những phương thế cụ thể mà các tu sĩ đang âm thầm thực hiện để trở nên chứng nhân Tin Mừng; (3) Sức mạnh của ơn Chúa được thể hiện qua gương sáng của các tu sĩ phục vụ bệnh nhân cách tận tình. (4) Những hoa trái thiêng liêng mà sứ vụ ấy mang lại cho bệnh nhân, gia đình họ và cho chính Hội Thánh hôm nay.
1. Ý nghĩa và nền tảng Kinh Thánh – Giáo huấn sứ vụ thừa sai giữa người bệnh.
Ngay từ những trang đầu của Tin Mừng, chúng ta đã thấy Đức Giêsu không chỉ rao giảng Nước Trời, mà còn cúi xuống đụng chạm và chữa lành những con người đau khổ. Ngài chạm vào người phong cùi (x. Mc 1,40-45), nâng dậy bà mẹ vợ ông Phêrô khỏi cơn sốt (x. Mc 1,29-31), mở mắt cho người mù từ thuở mới sinh (x. Ga 9,1-7), chữa lành người bại liệt được bạn bè khiêng đến (x. Mc 2,1-12), giải thoát người bị quỷ ám ở Ghêrasa (x. Mc 5,1-20) và phục sinh con gái ông Giairô (x. Mc 5,21-24.35-43). Mỗi phép lạ chữa lành của Đức Giêsu không đơn thuần là hành vi y khoa hay biểu diễn quyền năng, nhưng là dấu chỉ của tình thương Thiên Chúa, là lời khẳng định rằng Nước Thiên Chúa đã đến gần với những ai bị loại trừ và yếu đuối nhất.
Chính trong khung cảnh ấy, Đức Giêsu đã trao cho các môn đệ một sứ mạng cụ thể: “Anh em hãy đi và loan báo: Nước Trời đã đến gần. Hãy chữa lành người đau yếu…” (x. Mt 10,7-8; Lc 9,1-2). Đây không phải là một hoạt động tùy chọn, mà là dấu chứng sống động của Tin Mừng. Loan báo Tin Mừng và chăm sóc người bệnh là hai chiều kích không thể tách rời, bởi nơi người bệnh, Đức Kitô tiếp tục hiện diện trong thân thể đau khổ của nhân loại.
Ngày nay, lời mời gọi ấy vẫn vang vọng. Bao thế kỷ qua, Hội Thánh vẫn tiếp nối công việc của Thầy Chí Thánh: các tông đồ, các tu sĩ, các y bác sĩ và các thiện nguyện viên âm thầm hiện diện bên giường bệnh để lau khô giọt lệ, xoa dịu nỗi đau, nâng đỡ niềm hy vọng. Mỗi hành vi chăm sóc y tế hay đồng hành thiêng liêng đều là cách Giáo Hội tiếp tục sứ vụ chữa lành trong dân, để mọi người nhận ra một Thiên Chúa đang ở gần, đầy lòng thương xót.
Sứ vụ thừa sai giữa người bệnh, vì thế, không chỉ là công việc bác ái xã hội, mà trước hết là thực thi Tin Mừng nối dài bàn tay chữa lành của Đức Giêsu. Mỗi chúng ta, khi phục vụ người đau yếu, đều đang trở thành khí cụ để Thiên Chúa chạm đến những vết thương của nhân loại, loan báo cho họ biết Nước Thiên Chúa đang hiện diện và yêu thương.
2. Những phương thế cụ thể mà các tu sĩ đang âm thầm thực hiện để trở nên chứng nhân Tin Mừng.
Nếu trong Tin Mừng, Đức Giêsu sai các môn đệ đi “chữa lành người đau yếu và loan báo Nước Thiên Chúa đã đến gần” (x. Lc 9,1-2), thì ngày nay lời mời gọi ấy vẫn thôi thúc các tu sĩ tiếp tục sứ mạng yêu thương nơi các bệnh nhân. Trong âm thầm và khiêm hạ, các tu sĩ trở nên “bàn tay nối dài” của Chúa để chạm đến những vết thương thể lý lẫn tâm hồn của con người, giúp họ nhận ra Thiên Chúa đang hiện diện và yêu thương. Các phương thế cụ thể mà các tu sĩ đang thực hiện có thể kể đến[2]:
- Hiện diện và đồng hành bên giường bệnh: Không chỉ là việc chăm sóc y tế, nhưng là ngồi bên, lắng nghe, nắm tay, cầu nguyện với bệnh nhân. Chính sự hiện diện kiên nhẫn và nhân hậu này giúp bệnh nhân cảm nhận được Chúa đang ở bên cạnh họ trong những giờ phút đớn đau nhất của phận người.
- Chăm sóc toàn diện thể lý - tinh thần - tâm linh: Bằng những kỹ năng y khoa, các tu sĩ và cộng tác viên phục vụ thuốc men, điều trị, dinh dưỡng; đồng thời hỗ trợ tâm lý, giúp bệnh nhân hòa giải với gia đình, xã hội, và với chính mình.
- Cử hành các bí tích và nâng đỡ đức tin: Nhiều tu sĩ trợ giúp bệnh nhân lãnh nhận bí tích Hòa Giải, Thánh Thể, Xức Dầu bệnh nhân; hướng dẫn bệnh nhân cầu nguyện, đọc Kinh Thánh, giúp họ tìm lại bình an nội tâm và niềm hy vọng vào sự sống đời đời.
- Đào tạo và cộng tác với nhân viên y tế, thiện nguyện viên: Không chỉ tự mình phục vụ, các tu sĩ còn âm thầm huấn luyện những cộng tác viên để cùng chia sẻ gánh nặng phục vụ, qua đó lan tỏa tinh thần bác ái của Tin Mừng.
- Bênh vực phẩm giá người bệnh và người nghèo: Với tiếng nói hiền hòa nhưng kiên quyết của các tu sĩ nhằm bảo vệ quyền được chăm sóc và tôn trọng của những người yếu thế, để họ không bị bỏ rơi giữa xã hội hiện đại hôm nay. Cách đặc biệt, nơi Hội Dòng Trợ Thế Thánh Gioan Thiên Chúa, với châm ngôn “Ta đau yếu, các ngươi thăm viếng Ta” (x. Mt 25,36) trở thành động lực sống. Mỗi tu sĩ ý thức mình đang phục vụ chính Đức Kitô nơi người bệnh. Dù âm thầm, họ vẫn là chứng nhân sống động của Tin Mừng, nối dài sứ vụ chữa lành của Chúa Giêsu và loan báo Nước Thiên Chúa đang hiện diện giữa trần gian hôm nay.
3. Sức mạnh của ơn Chúa được thể hiện qua gương sáng của các tu sĩ phục vụ bệnh nhân cách tận tình.
Một điều không ai có thể phủ nhận là chính ơn Chúa mới là nguồn động lực sâu xa nhất giúp các tu sĩ có thể trung thành và kiên nhẫn phục vụ bệnh nhân suốt ngày đêm. Không chỉ là một công việc, đây còn là một “ơn gọi yêu thương”. Khi cúi xuống bên giường bệnh, các tu sĩ không chỉ nhìn thấy một con người đau khổ, nhưng còn nhận ra Đức Kitô đang hiện diện nơi những thân phận mỏng manh ấy. Như lời Chúa Giêsu đã phán: “Ta đau yếu, các ngươi thăm viếng Ta” (x. Mt 25,36).
Trong các bệnh viện, trung tâm y tế hay mái ấm có sự hiện diện của các tu sĩ, người ta dễ dàng nhận ra nét khác biệt: sự kiên nhẫn, ân cần, hy sinh không tính toán. Đặc biệt trong thời gian đại dịch COVID-19 vừa qua, khi bệnh viện quá tải, nhân viên y tế kiệt sức, nhiều tu sĩ đã không quản ngại hiểm nguy, âm thầm phục vụ bệnh nhân, tiếp tế thuốc men, chăm sóc tinh thần, cầu nguyện và trao ban các bí tích cho họ. Đó chính là dấu chỉ sống động của lời Chúa Giêsu: “Cứ dấu này mà mọi người nhận biết anh em là môn đệ của Thầy: là anh em có lòng yêu thương nhau” (x. Ga 13,35).
Nhờ sức mạnh của ơn Chúa, các tu sĩ có thể vượt qua sợ hãi, mệt mỏi, nguy cơ lây nhiễm để tiếp tục hiện diện và phục vụ. Chính sự phục vụ tận tình nơi các bệnh nhân đã tạo nên uy tín, sự cảm phục và thiện cảm của xã hội. Họ trở thành chứng tá Tin Mừng không chỉ bằng lời nói mà bằng chính đời sống phục vụ âm thầm, như muối, men và ánh sáng trong lòng thế giới hôm nay[3].
Đây cũng là nguồn động lực thôi thúc mỗi tu sĩ dấn thân không mệt mỏi: ý thức mình đang phục vụ chính Đức Kitô; tin tưởng rằng có Chúa đồng hành, nâng đỡ, bổ sức, và biến từng hy sinh nhỏ bé thành hạt giống hy vọng cho bệnh nhân. Trong sự âm thầm ấy, các tu sĩ vẫn đang trở nên khí cụ của tình thương Thiên Chúa, để Nước Trời tiếp tục được loan báo và hiện diện giữa nhân loại đau khổ.
4. Những hoa trái thiêng liêng mà sứ vụ mang lại cho bệnh nhân, gia đình và cho chính Hội Thánh hôm nay.
Sứ vụ phục vụ bệnh nhân không chỉ dừng lại ở những công việc cụ thể, nhưng còn mang lại những hoa trái thiêng liêng phong phú cho bệnh nhân, gia đình họ và cho chính Hội Thánh. Khi mỗi người dù là tu sĩ, nhân viên y tế hay thân nhân trung thành thực hiện tốt ơn gọi, phận vụ và bậc sống của mình, thì những hạt giống bác ái được gieo xuống sẽ nảy sinh những hoa trái kỳ diệu[4].
- Đối với bệnh nhân, sứ vụ này mang lại cho họ sự nâng đỡ tinh thần, niềm hy vọng và bình an. Nỗi cô đơn, sợ hãi, mặc cảm vì bệnh tật được xoa dịu bởi sự chăm sóc đầy yêu thương. Nhiều bệnh nhân nhờ đó tìm lại được ý nghĩa cuộc đời, khám phá ra Thiên Chúa yêu thương và dám phó thác hành trình cuối đời trong tay Ngài.
- Đối với gia đình bệnh nhân, đây là cơ hội để họ cảm nhận được sự nâng đỡ của cộng đoàn Giáo Hội. Tình thương và sự hiện diện của các tu sĩ giúp gia đình vượt qua khủng hoảng, được an ủi, được đồng hành trong lúc đau buồn. Qua đó, gia đình cũng được khơi gợi ý thức bác ái và tinh thần đức tin, trở nên hiệp thông hơn.
- Đối với Hội Thánh, đây chính là dấu chỉ sống động của một “Hội Thánh phục vụ” một Hội Thánh ra khỏi chính mình để đến với vùng ngoại biên của đau khổ. Sứ vụ phục vụ bệnh nhân không chỉ làm cho Tin Mừng được loan báo bằng việc làm, mà còn làm mới bộ mặt Hội Thánh, khiến Hội Thánh trở nên đáng tin, đáng yêu, và gần gũi hơn trong mắt xã hội hôm nay. Tất cả những hoa trái này là hoa trái của Chúa Thánh Thần: bình an, hoan lạc, kiên nhẫn, nhân hậu, hiền hòa (x. Gl 5,22-23).
Chính Chúa Thánh Thần âm thầm hoạt động để biến những hy sinh nhỏ bé của các tu sĩ và cộng tác viên thành suối nguồn ơn phúc cho bao người. Và cũng chính các tu sĩ, trong khi phục vụ, được nuôi dưỡng và lớn lên trong đức tin, trong lòng yêu mến Chúa và tha nhân, trở thành khí cụ bình an và hy vọng giữa thế giới đầy thương tích hôm nay.
Sứ vụ phục vụ bệnh nhân, vì thế, không bao giờ là vô ích. Đó là con đường gieo hạt để Chúa Thánh Thần làm trổ sinh những hoa trái thiêng liêng cho từng bệnh nhân, từng gia đình và cho cả Hội Thánh như một vườn hoa rực rỡ của lòng thương xót của Thiên Chúa, để mọi người nhận ra Nước Thiên Chúa đang hiện diện giữa chúng ta.
KẾT LUẬN
Qua bốn điểm chia sẻ trên, chúng ta đã cùng nhìn lại ý nghĩa và nền tảng Kinh Thánh của sứ vụ thừa sai giữa người bệnh; những phương thế cụ thể các tu sĩ đang âm thầm thực hiện; sức mạnh ơn Chúa tỏ hiện qua gương sáng của họ; và những hoa trái thiêng liêng mà sứ vụ ấy mang lại cho bệnh nhân, gia đình và cho Hội Thánh hôm nay. Tất cả tạo nên một bức tranh sống động về một Hội Thánh “đi ra”, một Hội Thánh của lòng thương xót, nơi các tu sĩ chính là những “thừa sai không lời” nhưng đầy quyền năng của tình yêu.
Điều nổi bật là: mọi nỗ lực, mọi hy sinh của các tu sĩ không khởi đi từ sức riêng, nhưng từ nguồn ơn Chúa. Chính Chúa Thánh Thần làm cho bàn tay phục vụ trở nên nhẹ nhàng, cho trái tim đầy thương xót, cho đôi chân không mệt mỏi. Trong sự khiêm tốn âm thầm, các tu sĩ lại đang thực hiện một sứ vụ mạnh mẽ nhất: đưa Nước Thiên Chúa đến gần, chạm vào những vết thương của nhân loại, và cho người bệnh cảm nghiệm được Thiên Chúa vẫn ở bên họ.
Hội Dòng Trợ Thế Thánh Gioan Thiên Chúa chúng con đang cố gắng sống chứng tá cách cụ thể với châm ngôn: “Ta đau yếu, các ngươi thăm viếng Ta”. Đây không phải chỉ là khẩu hiệu suông, mà đã trở thành nếp sống, trở thành linh đạo đặc thù. Nơi các bệnh viện, trung tâm y tế, mái ấm, các tu sĩ Dòng Gioan Thiên Chúa hiện diện như những “người Samari nhân hậu” giữa xã hội hiện đại, khiêm hạ mà kiên vững, âm thầm nhưng đầy sức mạnh yêu thương[5].
Đọc lại những chia sẻ này, chúng ta không chỉ xúc động nhưng còn được mời gọi. Mỗi người, trong ơn gọi và phận vụ của mình, đều có thể góp phần vào sứ vụ chữa lành của Đức Kitô bằng những việc làm cụ thể, nhỏ bé nhưng chân thành. Chính từ những hạt giống âm thầm ấy, Chúa Thánh Thần làm trổ sinh bình an, hoan lạc, kiên nhẫn, nhân hậu những hoa trái thiêng liêng nuôi dưỡng Hội Thánh hôm nay.
Ước gì lời chứng và đời sống phục vụ của các tu sĩ, đặc biệt của Hội Dòng Trợ Thế Thánh Gioan Thiên Chúa tiếp tục trở nên nguồn động lực, soi sáng và khích lệ mọi người, để tất cả cùng nhau xây dựng một Hội Thánh hiệp hành, thương xót và chữa lành, nơi Nước Thiên Chúa thực sự hiện diện giữa nhân loại đau khổ hôm nay.
[1] Xc: Hiến pháp Dòng Trợ Thế Thánh Gioan Thiên Chúa, chương III, số 41- 42.
[2] Xc: Tổng quy Dòng Trợ Thế Thánh Gioan Thiên Chúa, chương III, số 3.
[3] Xc: Hiến chương Dòng Trợ Thế Thánh Gioan Thiên Chúa, chương I, số 1.3.
[4] Xc: tài liệu Mục vụ chăm sóc bệnh nhân theo phong cách thánh Gioan Thiên Chúa, Roma 2012, số 76,2.
[5] Xc: ĐGH Phanxicô, Thông điệp FRATELLI TUTTI, Về tình huynh đệ và tình bằng hữu xã hội, số 63-86.
Trích đăng lại từ nguồn: bản tin HĐGMVN tập 151 (tháng 1&2 năm 2026)