BỔN PHẬN LÀM CON CHỮ HIẾU LÀ TRÊN HẾT
(Bài suy tư ngày 2 tết - kính nhớ ông bà tổ tiên)
Tết đến xuân về là dịp chúng ta nhớ lại nguồn cội, tưởng nhớ ông bà, cha mẹ và tất cả những người đã đi trước những người đã sinh ra, nuôi dưỡng và dạy chúng ta nên người. Trong bầu khí thánh thiêng của những ngày đầu năm mới, có lẽ không điều gì thiết yếu hơn là sống với trọng tâm của chữ Hiếu.
I. Nhà là nơi trở về và Hiếu là nơi bắt đầu
Trong cuộc sống, mỗi người may mắn đều có một “mái nhà” để trở về. Đó không chỉ là bốn bức tường, mà là nơi có cha có mẹ, người thân là những trái tim yêu thương ta vô điều kiện.
Dù xã hội có đổi thay, dù thế hệ mới lớn lên trong dòng thời đại khác, nhưng tình yêu của cha mẹ dành cho con cái vẫn luôn sâu nặng và bền bỉ. Cha mẹ là người lo toan cho ta những bước đi đầu đời, là người chở che khi ta ngã, là người dạy chúng ta biết yêu thương, biết cảm thông và biết “thương người như thương chính mình”. Vì vậy, với vai trò là con cháu trong một gia đình, bổn phận làm con đặc biệt là chữ Hiếu không bao giờ là chuyện phụ, chuyện ngoài lề, mà luôn là nền tảng của mọi mối quan hệ khác.
II. Những thách đố của chữ Hiếu trong thời đại hôm nay.
Thật đáng tiếc, trong xã hội hiện đại hôm nay khi cuộc sống bận rộn, nhiều người trẻ mải mê với công việc, sự nghiệp, giải trí và các mối quan hệ khác, chúng ta đôi khi lơ là với bổn phận làm con. Có những trường hợp khi cha mẹ già yếu, con cái gửi họ vào dưỡng lão điều này không sai nếu được chăm sóc tốt, nhưng lại làm lãng quên dịch chuyển quan trọng của Hiếu: đó là sự hiện diện, sự chia sẻ, và sự cảm thông trực tiếp.
Chữ Hiếu không chỉ là trách nhiệm chăm sóc khi người già yếu, mà còn là sự tôn trọng, lắng nghe, dành thời gian, lòng biết ơn và tình yêu thương mỗi ngày. Chúng ta cần xem lại:
• Chúng ta có dành thời gian trò chuyện với cha mẹ không?
• Có lắng nghe họ kể về những kỷ niệm xưa, những lo lắng, những câu chuyện nhỏ?
• Khi cha mẹ già yếu, chúng ta có ở bên, nắm tay họ, nói lời cảm ơn và thể hiện lòng biết ơn? Bởi vì đáng giá nhất không phải là của cải chúng ta trao, mà là trái tim chúng ta dành cho họ.
III. Chữ Hiếu nguồn từ gia đình, trường học, cộng đồng và đức tin.
Chữ Hiếu bắt nguồn đầu tiên từ gia đình. Từ khi còn bé, chúng ta học được yêu thương và tôn trọng từ chính những người ở gần nhất cha mẹ. Cha mẹ dạy ta nói “cảm ơn”, dạy ta nhận lỗi khi làm sai, dạy ta dừng lại khi thấy đau khổ của người khác… đó là những bài học đầu tiên của Hiếu.
Trường học có thể dạy ta kiến thức, xã hội dạy ta kỹ năng, nhưng chính gia đình dạy ta biết thương, biết cảm thông, biết trả ơn nguồn sống. Và đối với người Kitô hữu, chữ Hiếu có chiều sâu hơn nữa: Đức Giêsu kêu gọi chúng ta yêu thương không chỉ theo nghĩa tự nhiên, mà theo nghĩa thiêng liêng: yêu thương với trái tim rộng mở, với tấm lòng vị tha.
Trong Kinh Thánh, Hiếu thảo được xem là điều răn quan trọng, yêu cầu chúng ta tôn kính cha mẹ như một cách thờ phượng Thiên Chúa bởi vì mỗi người mẹ, người cha là dấu chỉ của tình yêu Thiên Chúa dành cho chúng ta. Khi chúng ta phục vụ cha mẹ, là chúng ta phục vụ chính Thiên Chúa trong những người yếu đuối nhất.
Hiếu thảo hôm nay là gì?
Hiếu thảo không chỉ là lời nói suông ngoài môi miệng nhưng là:
✨ Hiện diện thật sự: dùng thời gian của mình để ở bên, sẻ chia cùng cha mẹ.
✨ Lắng nghe và cảm thông: lắng nghe những lời không nói ra, hiểu được lo âu, niềm vui, nỗi buồn của họ.
✨ Biết ơn mỗi ngày: nói “cảm ơn” ngay cả những điều nhỏ nhất.
✨ Chăm sóc trọn vẹn: không chỉ là vật chất mà còn là tinh thần, sự an ủi, hỗ trợ, sự hiện diện.
✨ Kính nhớ tổ tiên: dâng lời cầu nguyện cho ông bà, tổ tiên đã khuất, vì chúng ta biết rằng đời sống hôm nay có mặt nhờ dòng họ, nhờ nguồn cội.
Kết luận:
Trong ngày Mùng 2 Tết này, chúng ta cùng nhau dừng lại, hướng tâm về gia đình, về cha mẹ, về ông bà tổ tiên và nghĩ về chữ Hiếu không chỉ như một truyền thống, mà như một đời sống tỏa sáng qua từng ngày.
Chữ Hiếu là trên hết bởi vì khi chúng ta biết yêu thương và cảm ơn một cách trọn vẹn, thì chúng ta cũng đang sống đầy đủ nhất ơn gọi làm người, đầy đủ nhất ý nghĩa sống trong cộng đồng, trong gia đình và trước mặt Thiên Chúa.
(Bài chia sẻ ngày 02 Tết - Năm 2026)
Anthony Nguyễn Chân Hồng. OH