CHỈ CÓ TÌNH YÊU MỚI BIẾN ĐỔI PHẬN NGƯỜI
Anthony Nguyễn Chân Hồng.OH
Có một câu hát rất đẹp: “Tình thương biến đổi phận người.” Câu hát ấy dường như diễn tả trọn vẹn hành trình ơn gọi của thánh Mátthêu. Mátthêu, trước khi trở thành tông đồ của Chúa Giêsu, là một người thu thuế. Ông ngồi tại bàn thu thuế, một nghề vốn bị người Do Thái thời bấy giờ khinh miệt. Người thu thuế thường bị xem là những người cộng tác với chính quyền ngoại bang, dễ bị mang tiếng tham lam, bóc lột và bất công. Vì thế, trong mắt nhiều người, Mátthêu không phải là một con người đáng được trân trọng, càng không phải là người có thể trở thành môn đệ của một vị Thầy đạo đức.
Thế nhưng, Chúa Giêsu lại nhìn thấy nơi Mátthêu một điều mà người khác không nhìn thấy. Và từ cái bàn thu thuế, Mátthêu đã bước vào hành trình trở thành người môn đệ, tông đồ và cuối cùng là tác giả Tin Mừng. Từ người thu gom những đồng tiền thuế, ông trở thành người “thu gom” những lời của Chúa Giêsu, ghi lại thành sách Tin Mừng theo thánh Mátthêu, để Lời Chúa được lưu truyền cho Giáo Hội qua mọi thế hệ. Điều gì đã làm nên sự thay đổi ấy? Chỉ có tình yêu mới biến đổi phận người. Hôm nay, chúng ta cùng nhìn vào ba thái độ trong câu chuyện Tin Mừng.
1. THÁI ĐỘ CỦA CHÚA GIÊSU: NHÌN THẤY CON NGƯỜI BÊN TRONG MỘT QUÁ KHỨ
Tin Mừng kể rằng Chúa Giêsu đi ngang qua và nhìn thấy Mátthêu đang ngồi tại bàn thu thuế. Người chỉ nói một câu rất ngắn: “Anh hãy theo tôi!” Không một lời kết án. Không một bản án về quá khứ. Không hỏi ông đã làm gì, đã sai bao nhiêu lần, đã bị người khác đánh giá như thế nào. Chúa chỉ gọi: “Hãy theo tôi!” Đây chính là ánh mắt của tình yêu. Con người thường nhìn nhau bằng quá khứ:
“Người ấy trước đây như thế…”
“Người ấy đã từng sai…”
“Người ấy không đáng tin…”
“Người ấy không thể thay đổi được đâu!”
Nhưng Chúa Giêsu không nhìn Mátthêu chỉ bằng những gì ông đã từng là. Chúa nhìn thấy nơi ông những gì ông có thể trở thành. Đó là điều kỳ diệu của tình yêu Thiên Chúa. Chúa không chờ Mátthêu trở nên tốt lành rồi mới gọi ông. Chính tiếng gọi của Chúa và tình yêu của Chúa đã giúp Mátthêu trở nên tốt lành. Đây cũng là cách Chúa đối xử với mỗi người chúng ta. Chúa biết những yếu đuối, những giới hạn, những thiếu sót và cả những góc khuất của mỗi người. Nhưng Chúa không đóng khung chúng ta trong quá khứ. Thiên Chúa không nói: “Con đã là gì?” nhưng Người hỏi: “Con có muốn trở thành người thế nào trong tình yêu của Ta?”
Vì thế, đừng bao giờ nghĩ rằng một người đã quá tội lỗi thì không thể thay đổi. Đừng vội kết luận rằng một người đã thất bại thì không còn cơ hội. Và cũng đừng dùng quá khứ của một người để phủ nhận tương lai mà Thiên Chúa có thể dành cho họ. Tình yêu không phủ nhận lỗi lầm, nhưng tình yêu mở ra một con đường để con người đứng dậy.
2. THÁI ĐỘ CỦA MÁTTHÊU: ĐỨNG DẬY VÀ BƯỚC THEO
Tin Mừng chỉ dùng một câu rất ngắn nhưng vô cùng mạnh mẽ: “Ông đứng dậy và đi theo Người.” Mátthêu đang có một công việc kiếm ra tiền. Ông đang ngồi tại bàn thu thuế. Nếu chỉ tính toán theo kiểu con người, việc đứng dậy theo Chúa Giêsu có thể là một quyết định rất mạo hiểm. Ông phải bỏ lại một nghề nghiệp, một nguồn lợi, một lối sống và cả một quá khứ. Nhưng khi nghe tiếng Chúa gọi, Mátthêu đứng dậy. “Đứng dậy” không chỉ là một chuyển động của thân xác. Đó còn là dấu hiệu của một cuộc hoán cải. Mátthêu đứng dậy khỏi chiếc bàn thu thuế. Đứng dậy khỏi quá khứ. Đứng dậy khỏi những lợi ích riêng tư. Đứng dậy khỏi cái nhìn của người đời. Và bước vào một tương lai mới với Chúa Giêsu. Điều đáng quý là Mátthêu không nói: “Để tôi suy nghĩ thêm.” “Để tôi thu xong số tiền hôm nay.” “Để tôi giải quyết công việc rồi tôi sẽ theo Chúa.”
Ông đứng dậy và đi theo. Đây là điều mỗi người chúng ta cần học nơi thánh Mátthêu. Chúa có thể đang gọi chúng ta thay đổi một điều gì đó: bỏ một thói quen xấu, tha thứ cho một người, sửa lại một cách sống, bớt ích kỷ, bớt nóng giận, biết quan tâm hơn đến người khác. Nhưng vấn đề là chúng ta có “đứng dậy” hay không. Có những người nghe Lời Chúa rất nhiều nhưng cuộc đời không thay đổi. Có những người biết điều tốt phải làm nhưng cứ trì hoãn. Có những người muốn thay đổi nhưng vẫn cứ ngồi yên bên “chiếc bàn” của mình.
Mátthêu nhắc chúng ta rằng: ơn gọi chỉ thực sự trở thành cuộc sống khi con người biết đứng dậy và bước đi. Và điều kỳ diệu nhất là: người từng thu gom tiền bạc lại trở thành người thu gom những lời của Chúa; người từng bị xem là tội lỗi lại trở thành một trong Nhóm Mười Hai; người từng bị người đời khinh miệt lại để lại cho Giáo Hội một cuốn Tin Mừng mang chính tên mình. Tình thương đã biến đổi phận người.
3. THÁI ĐỘ CỦA CÁC LUẬT SĨ VÀ BIỆT PHÁI: NHÌN CON NGƯỜI BẰNG ĐỊNH KIẾN
Trong khi Chúa Giêsu nhìn thấy tương lai của Mátthêu, thì các luật sĩ và biệt phái chỉ nhìn thấy quá khứ của ông. Họ thắc mắc: “Tại sao Thầy các ông lại ăn uống với bọn thu thuế và quân tội lỗi?” Đây là một thái độ rất dễ gặp trong cuộc sống. Chúng ta dễ nhìn thấy lỗi của người khác hơn lỗi của mình. Dễ nhớ một lần người khác sai hơn những lần mình sai. Dễ đóng khung một con người trong một khuyết điểm hơn là nhìn thấy những điều tốt đẹp nơi họ. Người biệt phái nhìn Mátthêu và nói: “Ông ấy là người tội lỗi.” Chúa Giêsu nhìn Mátthêu và nói: “Hãy theo tôi.”
Một bên nhìn thấy quá khứ.
Một bên nhìn thấy tương lai.
Một bên loại trừ.
Một bên đón nhận.
Một bên đóng cửa.
Một bên mở ra một con đường trở về.
Chúa Giêsu nói: “Người khỏe mạnh không cần thầy thuốc, người đau yếu mới cần. Ta không đến để kêu gọi người công chính, mà để kêu gọi người tội lỗi.” Điều đó không có nghĩa là Chúa coi nhẹ tội lỗi. Trái lại, Chúa muốn chữa lành con người khỏi tội lỗi. Nhưng muốn chữa lành thì trước hết phải đến gần con người. Một người đang đau không cần bị kết án thêm. Họ cần một người giúp họ đứng lên. Một người đang lạc đường không cần nghe người khác nói rằng họ vô dụng. Họ cần một người chỉ cho họ con đường trở về. Một người đã ngã không cần bị đạp thêm. Họ cần một bàn tay đưa ra để nâng họ dậy.Đó chính là tình yêu của Chúa Giêsu.
4. TÌNH YÊU KHÔNG CHỈ THA THỨ, MÀ CÒN TRAO CHO CON NGƯỜI MỘT SỨ MẠNG
Điều kỳ diệu nơi Mátthêu không dừng lại ở việc ông được tha thứ. Ông được biến đổi để trở thành người phục vụ. Từ một người thu thuế, Mátthêu trở thành tông đồ. Từ người ngồi ở bàn thu tiền, ông trở thành người ngồi viết Tin Mừng. Từ người bị xã hội loại trừ, ông trở thành người loan báo Tin Mừng cho mọi người. Đây chính là sức mạnh của tình yêu Thiên Chúa: Chúa không chỉ cứu chúng ta khỏi quá khứ; Chúa còn trao cho chúng ta một tương lai và một sứ mạng. Mỗi người chúng ta cũng vậy. Có thể chúng ta không phải là Mátthêu, nhưng mỗi người đều có một quá khứ, một giới hạn và những yếu đuối riêng. Điều quan trọng không phải là chúng ta đã từng như thế nào, nhưng là hôm nay chúng ta có để cho tình yêu Chúa biến đổi mình hay không. Và một khi đã được Chúa yêu thương, chúng ta cũng được mời gọi trở thành những người biết yêu thương và biến đổi người khác bằng tình yêu.
Đặc biệt trong đời sống cộng đoàn, gia đình và sứ vụ, đừng chỉ nhìn người khác bằng những lỗi lầm của họ. Hãy tập nhìn họ bằng ánh mắt của Chúa Giêsu. Biết đâu phía sau một con người khó chịu là một tâm hồn đang bị tổn thương. Biết đâu phía sau một người từng thất bại là một con người đang cần một cơ hội. Biết đâu phía sau một người bị chúng ta thất vọng là một người mà Chúa vẫn còn rất nhiều điều muốn thực hiện. Thánh Mátthêu là một bằng chứng sống động rằng: Một con người có thể thay đổi. Một quá khứ có thể được chữa lành. Một cuộc đời tưởng như không có tương lai vẫn có thể trở thành một sứ mạng lớn lao.
Vì thế, hôm nay chúng ta hãy ghi nhớ một điều: CHỈ CÓ TÌNH YÊU MỚI BIẾN ĐỔI PHẬN NGƯỜI. Chúa Giêsu đã yêu Mátthêu trước khi Mátthêu trở thành người tốt lành. Mátthêu đã đáp lại tình yêu ấy bằng việc đứng dậy và bước theo Chúa. Còn những người biệt phái đã tự đóng cửa lòng mình vì họ chỉ nhìn thấy lỗi lầm của người khác. Xin Chúa cho mỗi người chúng ta biết có ánh mắt của Chúa Giêsu: biết nhìn thấy điều tốt nơi người khác; có trái tim của Mátthêu: biết đứng dậy khi được Chúa gọi; và tránh thái độ của những người biệt phái: xét đoán, định kiến và loại trừ.
Xin cho chúng ta cũng biết trở thành những người có khả năng biến đổi cuộc đời người khác bằng tình yêu, lòng thương xót và sự tha thứ. Và xin cho mỗi người chúng ta, khi nhìn lại hành trình đời mình, có thể xác tín: “Tôi không trở nên tốt hơn vì người đời xét xử tôi, nhưng tôi được biến đổi vì tôi đã gặp được tình yêu của Đức Kitô.”
Lạy thánh Mátthêu Tông đồ, xin cầu cho chúng con biết quảng đại đáp lại tiếng Chúa gọi, biết đứng dậy từ những yếu đuối của mình, biết mở lòng đón nhận tình thương Chúa và biến tình thương ấy thành một sứ mạng phục vụ anh chị em. Xin cho cuộc đời chúng con cũng trở thành một trang Tin Mừng sống động, để qua chúng con, nhiều người có thể nhận ra rằng: TÌNH THƯƠNG THẬT SỰ CÓ THỂ BIẾN ĐỔI PHẬN NGƯỜI. Amen.
Tu viện Thánh Giuse
Ngày 21. 9.2026