Đức Lêô XIV đã lên tiếng về ngày này thông qua một dòng tweet. Thời điểm đưa ra thông điệp này rất đáng chú ý, khi Hoa Kỳ thông báo sẽ phát trực tiếp một vụ hành quyết chỉ vài ngày sau một vụ hành quyết thất bại trước đó.
Trong một sự trùng hợp khá đặc biệt, hay theo cách nói của một số người là sự sắp đặt của Chúa Quan Phòng, ngày 10/10 được chọn là Ngày Thế giới Chống Án tử hình, một sự kiện được ghi nhận vào ngày này từ năm 2003. Sự trùng hợp này càng đáng chú ý hơn khi trong tuần này, vấn đề án tử hình đang thu hút sự quan tâm đặc biệt của quốc tế, sau khi Lầu Năm Góc thông báo sẽ phát trực tiếp cảnh thi hành án tử hình bằng đội hành quyết vào tháng Mười Hai.
Thông báo của chính phủ Hoa Kỳ được đưa ra vào ngày 8/10; và ngay ngày hôm sau, 9/10, cả Chủ tịch Hội đồng Giám mục Hoa Kỳ lẫn ĐHY Quốc vụ khanh Tòa Thánh đều đã lên tiếng phản đối kế hoạch này.
Và tiếp đó, ngày 10/10, Đức Giáo hoàng Lêô đã đưa ra phát biểu của mình trên nền tảng X kèm theo hashtag: #NoDeathPenalty
« Án tử hình là điều không thể chấp nhận được vì đó là sự xâm phạm đến tính bất khả xâm phạm và phẩm giá con người. Công ích có thể được bảo vệ và các đòi hỏi của công lý có thể được đáp ứng mà không cần viện đến án tử hình: các hệ thống giam giữ hiệu quả đã được phát triển nhằm bảo vệ người dân, đồng thời không tước bỏ hoàn toàn cơ hội cứu chuộc của những người có tội ».
Dòng tweet của Đức Giáo hoàng tái khẳng định điều đã được làm rõ trong Sách Giáo lý, vốn được cập nhật vào năm 2018: trong thế giới ngày nay, án tử hình là điều không thể chấp nhận được.
Dưới đây là nội dung số 2267 của Sách Giáo lý:
« Việc áp dụng án tử hình bởi chính quyền hợp pháp, sau một phiên tòa công bằng, từ lâu đã được coi là biện pháp phản ứng thích hợp trước tính chất nghiêm trọng của một số tội ác, cũng như là phương tiện chấp nhận được, dù là biện pháp cực đoan, để bảo vệ công ích.
Tuy nhiên, ngày nay, nhận thức về việc phẩm giá con người không bị mất đi ngay cả sau khi phạm những tội ác đặc biệt nghiêm trọng đang ngày càng được nâng cao. Bên cạnh đó, đã xuất hiện một cách hiểu mới về ý nghĩa của các chế tài hình sự do Nhà nước áp dụng. Cuối cùng, các hệ thống giam giữ hiệu quả hơn đã được phát triển; chúng vừa đảm bảo sự bảo vệ cần thiết cho công dân, vừa không tước bỏ vĩnh viễn cơ hội chuộc tội của người phạm tội.
Do đó, dưới ánh sáng của Tin Mừng, Giáo hội dạy rằng “án tử hình là điều không thể chấp nhận được vì đó là sự xâm phạm đến tính bất khả xâm phạm và phẩm giá con người”, đồng thời Giáo hội kiên quyết nỗ lực để xóa bỏ án phạt này trên toàn thế giới ».
Một lá thư năm 2018 của Bộ Giáo lý Đức tin cũng khẳng định điều tương tự:
« Nếu như tình hình chính trị và xã hội trong quá khứ từng coi án tử hình là một phương thức chấp nhận được để bảo vệ công ích, thì ngày nay, nhận thức ngày càng sâu sắc rằng phẩm giá con người không hề mất đi ngay cả khi họ phạm những tội ác nghiêm trọng nhất, cùng với sự hiểu biết thấu đáo hơn về ý nghĩa của các biện pháp chế tài hình sự do Nhà nước áp dụng và sự phát triển của các hệ thống giam giữ hiệu quả hơn giúp bảo đảm an toàn cho công dân, đã dẫn đến một nhận thức mới vốn công nhận rằng án tử hình là điều không thể chấp nhận được và do đó, kêu gọi bãi bỏ hình phạt này ».
Chính phủ đang rút lại ý định?
Phó Tổng thống Mỹ JD Vance hôm thứ Sáu cho biết « tôi không biết liệu điều đó có thực sự sẽ xảy ra hay không », nhưng vài giờ sau, Tổng thống Donald Trump nói rằng ông đã phê duyệt kế hoạch này, mặc dù Lầu Năm Góc vẫn đang "đưa ra quyết định" về vấn đề đó.
Tý Linh
(theo Kathleen N. Hattrup, Aleteia)