“Chăm sóc ngôi nhà chung là một phần của sứ mạng trợ thế”
Trong những năm gần đây, vấn đề môi trường trở thành mối quan tâm cấp bách của toàn thế giới. Những biến đổi khí hậu, ô nhiễm môi trường, sự suy giảm tài nguyên thiên nhiên và các dịch bệnh phát sinh từ những mất cân bằng sinh thái đang tác động trực tiếp đến đời sống con người. Trước thực trạng ấy, Giáo Hội không đứng ngoài cuộc nhưng liên tục mời gọi mọi Kitô hữu dấn thân bảo vệ công trình sáng tạo của Thiên Chúa.
Đặc biệt, Đức Thánh Cha Phanxicô trong Thông điệp Laudato Si’ đã nhấn mạnh rằng việc chăm sóc ngôi nhà chung không chỉ là một trách nhiệm xã hội mà còn là một đòi hỏi của đức tin. Đối với người tu sĩ trợ thế theo linh đạo Thánh Gioan Thiên Chúa, việc bảo vệ môi trường không phải là một hoạt động bên lề của sứ vụ, nhưng là một phần thiết yếu của ơn gọi phục vụ người bệnh và những người đau khổ.
- Người tu sĩ trợ thế – người quản lý trung tín công trình sáng tạo
Ngay từ những trang đầu của Kinh Thánh, Thiên Chúa đã trao phó cho con người trách nhiệm “canh tác và gìn giữ” trái đất (St 2,15). Điều đó cho thấy thiên nhiên không phải là tài sản để khai thác vô độ nhưng là món quà Thiên Chúa ký thác cho con người quản lý.
Người tu sĩ trợ thế, qua đời sống thánh hiến, được mời gọi trở nên chứng nhân cho sự hiện diện của Thiên Chúa trong thế giới. Vì thế, việc bảo vệ môi trường là cách cụ thể để diễn tả lòng biết ơn đối với Đấng Tạo Hóa. Khi chăm sóc cây xanh, tiết kiệm tài nguyên, hạn chế rác thải và xây dựng lối sống giản dị, người tu sĩ đang thực hành đức khó nghèo Tin Mừng và làm chứng cho tinh thần trách nhiệm đối với công trình sáng tạo.
Thánh Gioan Thiên Chúa đã nhìn thấy hình ảnh Thiên Chúa nơi những người đau khổ. Ngày nay, người môn đệ của ngài còn được mời gọi nhận ra sự hiện diện của Thiên Chúa trong toàn thể tạo thành. Yêu mến Thiên Chúa đồng thời cũng là trân trọng và gìn giữ những gì Ngài đã dựng nên.
- Bảo vệ môi trường vì lợi ích của bệnh nhân
Đặc sủng của Dòng Thánh Gioan Thiên Chúa hướng đến việc phục vụ người bệnh với tình yêu thương, lòng trắc ẩn và sự chăm sóc toàn diện. Chính vì thế, môi trường sống có ảnh hưởng rất lớn đến sức khỏe thể chất và tinh thần của bệnh nhân. Một môi trường ô nhiễm có thể làm gia tăng bệnh tật, kéo dài thời gian điều trị và ảnh hưởng tiêu cực đến tâm lý người bệnh. Ngược lại, một không gian trong lành, sạch sẽ, nhiều cây xanh và ánh sáng tự nhiên sẽ góp phần giúp bệnh nhân cảm thấy bình an, lạc quan và mau chóng hồi phục.
Người tu sĩ trợ thế không chỉ chăm sóc bệnh nhân bằng thuốc men hay những lời động viên tinh thần, nhưng còn bằng việc xây dựng một môi trường sống lành mạnh cho họ. Mỗi hành động như giữ gìn vệ sinh bệnh viện, phân loại rác thải y tế đúng quy định, tiết kiệm điện nước, trồng thêm cây xanh hay giảm thiểu ô nhiễm đều là những cử chỉ yêu thương cụ thể dành cho người bệnh. Nói cách khác, chăm sóc môi trường cũng chính là chăm sóc bệnh nhân. Bảo vệ ngôi nhà chung là bảo vệ sức khỏe và phẩm giá của những người mà chúng ta được trao phó để phục vụ.
- Xây dựng môi trường làm việc xanh – sạch – đẹp
Các cộng đoàn, bệnh viện, trung tâm y tế và các cơ sở phục vụ của Dòng được mời gọi trở thành những không gian mang đậm dấu ấn của lòng hiếu khách theo tinh thần Thánh Gioan Thiên Chúa. Một môi trường làm việc xanh – sạch – đẹp không chỉ tạo nên vẻ mỹ quan bên ngoài nhưng còn góp phần xây dựng bầu khí huynh đệ, bình an và tôn trọng sự sống. Điều này có thể được thực hiện qua những hành động đơn sơ nhưng thiết thực:
- Trồng và chăm sóc cây xanh trong khuôn viên cộng đoàn và bệnh viện.
- Hạn chế sử dụng các vật dụng nhựa dùng một lần.
- Thực hiện phân loại và xử lý rác thải đúng quy định.
- Tiết kiệm điện, nước và các nguồn năng lượng.
- Giữ gìn vệ sinh nơi làm việc và nơi sinh hoạt chung.
- Giáo dục ý thức bảo vệ môi trường cho nhân viên, bệnh nhân và thân nhân người bệnh.
Khi môi trường làm việc được chăm sóc cẩn thận, người bệnh cảm nhận được sự tôn trọng và yêu thương. Đồng thời, chính các tu sĩ và nhân viên cũng được hưởng lợi từ một không gian sống lành mạnh, nâng cao chất lượng phục vụ và đời sống cộng đoàn.
- Chăm sóc ngôi nhà chung – một hành động của lòng thương xót
Thông điệp Laudato Si’ nhắc nhở chúng ta rằng mọi sự trong thế giới này đều liên kết với nhau. Con người, thiên nhiên và Thiên Chúa không phải là những thực tại tách biệt nhưng gắn bó mật thiết trong kế hoạch yêu thương của Thiên Chúa. Đối với người tu sĩ trợ thế, lòng thương xót không chỉ dừng lại nơi việc băng bó những vết thương của bệnh nhân mà còn mở rộng đến việc chữa lành những tổn thương của môi trường sống. Mỗi cây xanh được trồng thêm, mỗi nguồn nước được giữ sạch, mỗi hành động tiết kiệm và bảo vệ thiên nhiên đều góp phần xây dựng một thế giới nhân bản hơn cho những người nghèo khổ và đau yếu. Chính nơi đó, người tu sĩ tiếp tục sứ mạng của Chúa Giêsu và Thánh Gioan Thiên Chúa: phục vụ sự sống, bảo vệ phẩm giá con người và làm lan tỏa tình yêu Thiên Chúa giữa lòng thế giới.
Kết luận
Người tu sĩ trợ thế được mời gọi trở thành người quản lý trung tín của công trình sáng tạo, người bảo vệ sức khỏe của bệnh nhân và là chứng nhân của Tin Mừng sự sống. Trong tinh thần của Thánh Gioan Thiên Chúa và dưới ánh sáng của Thông điệp Laudato Si’, việc bảo vệ môi trường không chỉ là một trách nhiệm xã hội nhưng còn là một bổn phận thiêng liêng phát xuất từ chính đặc sủng hiếu khách.
Ước gì mỗi cộng đoàn, mỗi cơ sở phục vụ và mỗi tu sĩ của chúng ta trở thành những người gieo mầm hy vọng, kiến tạo những môi trường xanh – sạch – đẹp, để nơi đó bệnh nhân được chữa lành, con người được tôn trọng và Thiên Chúa được tôn vinh qua công trình sáng tạo kỳ diệu của Ngài.“Chăm sóc công trình sáng tạo là một phần không thể tách rời của đời sống nhân đức; đó không phải là một lựa chọn phụ thuộc nhưng là một chiều kích của kinh nghiệm Kitô giáo.” (Laudato Si’)
Ngày 17. 06. 2026
Anthony Nguyễn Chân Hồng. OH